شنوایی یکی از مهمترین عوامل در رشد گفتار، یادگیری، تمرکز و ارتباط کودک با اطرافیان است. کودک از طریق شنیدن، صداها را میشناسد، کلمات را یاد میگیرد و بهتدریج توانایی صحبت کردن و برقراری ارتباط مؤثر را به دست میآورد. به همین دلیل، هرگونه اختلال شنوایی در کودکان باید جدی گرفته شود و در صورت مشاهده علائم، ارزیابی شنوایی کودک در زمان مناسب انجام گیرد.
اختلال شنوایی در کودکان همیشه واضح نیست
کمشنوایی یا مشکلات شنوایی در کودکان همیشه بهصورت واضح دیده نمیشود. گاهی کودک در محیطهای شلوغ خوب متوجه صحبتها نمیشود، دیرتر از همسنوسالان خود شروع به حرف زدن میکند یا هنگام صدا زدن واکنش مناسبی نشان نمیدهد.
این نشانهها ممکن است در ابتدا ساده یا طبیعی به نظر برسند، اما در بعضی موارد میتوانند از علائم کاهش شنوایی در کودک باشند. تشخیص زودهنگام این مشکلات، نقش مهمی در رشد گفتار، یادگیری و ارتباط اجتماعی کودک دارد.
علائم کمشنوایی در کودکان
والدین بهتر است نسبت به برخی نشانهها حساس باشند. از مهمترین علائم اختلال شنوایی در کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- واکنش نشان ندادن به صدا یا اسم خود
- تأخیر در شروع گفتار
- واضح صحبت نکردن نسبت به سن کودک
- زیاد کردن صدای تلویزیون، موبایل یا تبلت
- بیتوجهی به صحبت دیگران
- مشکل در یادگیری کلمات جدید
- پرسیدن مکرر «چی؟» یا «دوباره بگو»
- کاهش توجه یا افت عملکرد در مهدکودک و مدرسه
- سخت شنیدن صحبتها در محیطهای شلوغ
وجود یک یا چند مورد از این علائم، به معنی تشخیص قطعی کمشنوایی نیست؛ اما نشان میدهد که بهتر است کودک توسط شنواییشناس بررسی و ارزیابی شود.
چرا تشخیص زودهنگام کمشنوایی اهمیت دارد؟
اگر مشکل شنوایی کودک بهموقع تشخیص داده شود، میتوان برای درمان، پیگیری یا توانبخشی مناسب اقدام کرد. تأخیر در تشخیص اختلالات شنوایی ممکن است روی رشد گفتار، مهارتهای اجتماعی، اعتمادبهنفس، تمرکز و یادگیری کودک تأثیر بگذارد.
ارزیابی شنوایی کودکان با توجه به سن و شرایط کودک انجام میشود. روش بررسی شنوایی در نوزادان، کودکان خردسال و کودکان بزرگتر متفاوت است و شنواییشناس بر اساس شرایط کودک، مناسبترین تست شنوایی را انتخاب میکند.
چه زمانی باید برای تست شنوایی کودک مراجعه کنیم؟
اگر احساس میکنید کودک شما نسبت به صداها واکنش طبیعی ندارد، دیر حرف میزند، گفتارش واضح نیست یا در درک صحبتها مشکل دارد، بهتر است ارزیابی شنوایی انجام شود.
همچنین کودکانی که سابقه موارد زیر را دارند، بهتر است بیشتر مورد توجه قرار بگیرند:
- عفونتهای مکرر گوش
- زردی شدید نوزادی
- بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان یا NICU
- سابقه خانوادگی کمشنوایی
- تأخیر در گفتار یا یادگیری
- شکایت معلم یا والدین از بیتوجهی کودک به صداها
در این شرایط، مراجعه به کلینیک شنواییشناسی و انجام تست شنوایی کودک میتواند به تشخیص دقیقتر و تصمیمگیری بهتر کمک کند.
ارزیابی شنوایی کودکان چگونه انجام میشود؟
ارزیابی شنوایی کودکان معمولاً با روشهای متناسب با سن کودک انجام میشود. در نوزادان و کودکان خردسال، تستها به شکلی طراحی میشوند که نیاز به همکاری کامل کودک نداشته باشند. در کودکان بزرگتر نیز از روشهای دقیقتر برای بررسی میزان شنوایی و وضعیت سیستم شنوایی استفاده میشود.
هدف از این ارزیابی، بررسی وضعیت شنوایی کودک و تشخیص بهموقع هرگونه اختلال احتمالی است تا در صورت نیاز، اقدامات درمانی یا توانبخشی در زمان مناسب انجام شود.
جمعبندی
اختلالات شنوایی در کودکان اگر زود تشخیص داده شوند، قابل پیگیری و کنترل هستند. توجه والدین به علائم اولیه و مراجعه بهموقع به شنواییشناس میتواند نقش مهمی در رشد بهتر گفتار، یادگیری، تمرکز و ارتباط کودک داشته باشد.
اگر درباره شنوایی فرزند خود نگرانی دارید یا علائمی مانند دیر حرف زدن، واکنش ندادن به صدا، واضح صحبت نکردن یا مشکل در درک گفتار مشاهده میکنید، بهتر است ارزیابی شنوایی کودک را به تعویق نیندازید.
برای بررسی شنوایی کودک خود، میتوانید با کلینیک شنواییشناسی پژواک تماس بگیرید و نوبت ارزیابی دریافت کنید.
